Objavljena prva „Istorija srpske književnosti za decu i mlade”

Prvu „Istoriju srpske književnosti za decu i mlade”, čiji je autor Miomir Milinković, objavio beogradski „Buklend” Nedavno se u izdanju izdavačke kuće „Buklend” iz Beograda, pojavila prva, sveobuhvatna „Istorija srpske književnosti za decu i mlade”, poznatog istoričara, pesnika i pripovedača, Miomira Milinkovića. Ova knjiga rezultat je autorovog dugogodišnjeg izučavanja literature za najmlađe. Reč je o […]

Prvu „Istoriju srpske književnosti za decu i mlade”, čiji je autor Miomir Milinković, objavio beogradski „Buklend”

Nedavno se u izdanju izdavačke kuće „Buklend” iz Beograda, pojavila prva, sveobuhvatna „Istorija srpske književnosti za decu i mlade”, poznatog istoričara, pesnika i pripovedača, Miomira Milinkovića. Ova knjiga rezultat je autorovog dugogodišnjeg izučavanja literature za najmlađe.

Reč je o monografiji od nacionalnog značaja, koja nudi nova saznanja iz književne istorije, neophodna za sadašnje i buduće generacije čitalaca, a posebno za književne istoričare, teoretičare i kritičare.

Autor razvojne tokove srpske književnosti za decu i mlade sagledava u šest razvojnih etapa. Prva faza, pod naslovom „Period pre svih perioda”, obuhvata narodne umotvorine. Ovaj stav autor dokazuje  činjenicom da svim umetničkim formama prethodi i naporedo sa njima traje usmena književnost.

Iako nije  stvarana za decu, narodna književnost je po svome karakteru oduvek bila literatura za decu. Pored toga, ona je temelj i polazište srpske moderne književnosti. Druga faza obuhvata i osvetljava književne tokove do Jovana Jovanovića Zmaja.

To je doba prosvetiteljstva koje je zapljusnulo i srpske krajeve pod austrijskom vlašću. U tom periodu autor posebno markira dela Gavrila Stefanovića Venclovića,  Zaharija Stefanovića Orfelin i Avrama Mrazović. Na kraju XVIII i na samom početku XIX veka, na čisto književnom planu, posebnu pažnju zaslužuju Dositej Obradović (1742–1811) i Luka Georgijević Milovanov (1784–1828).

Treću fazu razvoja autor je nazvao „Zmajevo doba”. To je period koji počinje imenom i delom Jovana Jovanovića Zmaja, koji je stvorio celu jednu književnost, otvorio nepregledni registar tema i motiva i nagovestio puteve i pravce novih književnih tokova.

Zmajeva poezija po suštinskim i formalnim zakonima poetike i danas predstavlja jedinstvenu i neponovljivu pojavu u srpskoj književnosti za decu i mlade. Četvrta faza – „Književnost za decu između dva svetska rata”, obuhvata razvojni period od dvadesetak godina. Ideje evropske avangarde osetiće se snažnije u srpskoj književnosti tek u trećoj deceniji XX veka.

Srpska avangarda se iskazivala naročito u manifestima i pokretima kao što su sumatraizam, dadaizam, zenitizam, hipnizam, a potom i nadrealizam, u okviru kojeg se razvio i pokret socijalne literature. Uticaji avangarde osetiće se i u stvaranju pisaca za decu, naročito u stilu i jeziku Vučovih poema.

Teorijska i književnokritička misao, koja je pratila novo viđenje umetničkog stvaranja, u književnosti za decu se osetila tek kao nagoveštaj, koji će u članku „O modernoj dečjoj poeziji” zabeležiti Marko Ristić.

Petu fazu ispunjava druga polovina XX veka. Ovaj period počinje delima sa ratnom tematikom, a razgranava se, na utoci u opštu književnost – žanrovski, tipološki i strukturalno – u više naporednih rukavaca.

Na tim rukavcima nastala je poezija različitih profila i modela: kratka priča, autorska bajka, roman koji postaje sve dominantnija forma i najzad, dramska igra, koja se polako, ali sigurno, probija na scenu dečje književnosti.

Moderni tokovi književnosti za decu i mlade počinju sa Dušanom Radovićem, koji je zbirkom „Poštovana deco” (1954), napravio radikalan zaokret u pevanju i u tumačenju poezije. Njegovo pevanje je za kritičare bilo poetski šok, kojim je on, kako se docnije ispostavilo, na volšeban način izmirio tradicionalno i moderno, i nagovestio neslućene mogućnosti modernog poetskog govora. Peta faza je po broju obuhvaćenih pisaca dobila najviše prostora u monografiji.

Šesta faza se razvija i teče na razmeđi dvaju milenijuma.  Ovaj period započinje srednjom generacijom pisaca sa kojima naporedo pišu desetine mladih stvaralaca, koji traže svoj, originalan književni izraz. Za stvaraoce koji književni rad započinju u ovom periodu, tekuća književna kritika još nije iskristalisala svoje sudove.

Poseban prostor u knjizi posvećen je književnim istoričarima i kritičarima, od Laze Kostića, Milana Ševića, Jaše Prodanovića, Marka Ristića, Sime Cucića, pa do Slobodana Ž. Markovića, Dragutina Ognjanovića, Zorice Turjačanin, Tihomira Petrovića…

„Istorija srpske književnosti za decu i mlade”, Miomira Milinkovića, predstavlja važan doprinos nauci o književnosti, a naročito književnosti za decu i mlade.

Z. Radisavljević

objavljeno: 29/10/2014
Izvor: Politika
spot_img
spot_img
spot_img

Najnovije

Zamislite da sa 75 godina shvatite da nikad niste plivali u toplom moru noću, ali sada je prekasno

Zamislite da imate 75 godina i shvatite da ste se sakrili iz straha da ste stvarni...

Ilija Brdar: Peške do Ostroga za pomoć sugrađanki

Ilija Brdar iz Novog Sada kreće na hodočašće od manastira Grgeteg do manastir Ostrog kao deo humanitarne akcije pomoći njegovoj sugrađanki

Koliko od 1. jula iznosi roditeljski dodatak za prvo, drugo, treće i četvrto dete?

Povećan je iznos roditeljskog dodatka za rođenje prvog, drugog, trećeg i četvrtog deteta, a novine važe za bebe rođene posle 1. jula

Sva deca lažu – a zašto ih ne treba kažnjavati za to?

Roditeljima uvek smeta kad primete da njihova deca lažu, ali znate li zašto oni to rade i kada zaista počinju da shvataju šta je laž?

“SHAPING FUTURES” – revija frizura mladih, talentovanih frizera

U saradnji sa “Školom za negu lepote” iz Beograda, prvi put u Srbiji je realizovana ovakva društveno odgovorna inicijativa

Pratite nas

KOMENTARI

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

SLIČNI ČLANCI KOJI VAS MOGU ZANIMATI:

spot_img
spot_img