Uzroke neprijatnog zadaha iz usta nije lako samostalno utvrditi, a pošto može da se radi i o simptomima ozbiljnijih opštih oboljenja najbolje je što pre se obratiti stomatologu ili pedijatru.
Dugotrajan neprijatan zadah kod dece je ređi i često povezan sa ozbiljnijim stanjima. Može da se radi o uzrocima u samim ustima, drugim delovima organizma ili opštim poremećajima.
Lokalni poremećaji na zubima i desnima su uzrok neprijatnog zadaha kod infekcija, otoka i fistul. Takvi zubi su razoreni, uglavnom bolni, desni krvare. Veliki broj razorenih zuba su već posledica loše oralne higijene, a ona se uglavnom zbog bola još više zanemaruje. U karioznim defktima se zadržavaju ostatci hrane koji trule oslobađajući neprijatan miris. Zadah je još izraženiji kod prisutnog gnoja. Ponekada se dešava da se hrana(posebno meso) ili strana tela utisnu između zuba i bude uzrok neprijatnog mirisa, ali je tada prisutan i bol i krvavljenje desni. Kod zdravih zuba ili površinskih plombi, uzroke neprijatnog zadaha treba tražiti na drugom mestu.
Gljivične infekcije mogu da budu uzrok neprijatnih mirisa, ali se one najčešće ne javljaju samostalno već su posledica pada imuniteta, virusnih infekcija, šečerne bolesti ili uzimanja antibiotika.
Najčešći uzrok neprijatnog zadaha iz usta kod dece su ipak infekcije u drugim predelima, najpre krajnika, grla i zadnjeg dela nosa. Neprkidno slivanje tečnosti(sekreta) iz zadnjeg dela nosa je posledica najčešće alergiskih reakcija, hroničnih prhlada ili oboljenja sinusa.
Loša navika disanja na usta zbog alergije, zapušenog nosa, devijacija nosne pregrade ili uvećanog „trećeg krajnika“ dovodi do sušenja sluznice i izostanka antibakterijske uloge pljuvačke. Bakterije se razmnožavaju izazivaju raspadanje i oslobađanje neprijatnih mirisa.
Sušenje usta može da nastane i zbog drugih, kod dece mnogo ređih uzroka. Tu spada uzimanje pojedinih lekova, zračna i hmoterapija, povišena temperatura tela, ali i prvi znaci šećerne bolesti i nekih oboljenja pljuvačnih žlezda. Kod suvih usta se lakše razvijaju i glijivice što još više doprinosi neprijatnom zadahu.
Zaostajanje stranih tela u nosu može izazivati snažni zadah i često se otkriva curenjem gnoja iz jedne nozdrve. Strana tela mogu da se namerno unesu, ali i da su sićušni komadići hrane dospeli preko zadnjeg dela ždrela(kada se dete zgrcne).
Neprijatni miris se mogu javljati i kod dugotrajnog unošenja određene vrste brze hrane bogate određenim hemikalijama ili začinima. Neprijatan miris se može javljati i kod gladi.
Opšti uzroci neprijatnog zadaha su brojna oboljenja disajnih organa i sistema za varenje, šećerna bolest, bolesti jetre i bubrega. Uglavnom se javljaju i drugi simptomi i potrebna je detaljna lekarska pretraga.
Kod odraslih osoba postoje i drugi uzroci neprijatnog zadaha poput parodontalnih džepova, pušenja, alkohol i sl, ali to nije tema ovog članka.
Osnovni pristup u lečenju neprijatnog zadaha je otkrivanje i uklanjanje pravog uzroka, pa zatim redovna, kvalitetna i strogo kontrolisana higijena usta i zuba.
Posle pranja zuba potrebno je redovno i očistiti jezik. Same tečnosti za ispiranje usta, sprejovi, žvake i bombone ne pomažu u trajnom rešavanju problema sa neprijatnim zadahom iz usta.
