ZBOG sve veće neaktivnosti, čak 50 odsto školaraca ima lošu poziciju trupa, koja vremenom dovodi do kifoze kičme. Bol u leđima ukazuje na mišićne probleme, ali su asimetrije trupa mnogo opasnije, zbog čega je važno na vreme uočiti izbočenja i asimetrije između ramena, struka i kukova.
Prema rečima ortopeda Budimira Ješića, načelnika muškog odeljenja na Istitutu za ortopedsko-hirurške bolesti „Banjica“, zakrivljenje kičme veće od 10 stepeni zahteva fizikalnu terapiju i proceduru jačanja muskulature, 30 stepeni zahteva nošenje midera, dok je kod velikih zakrivljenja kičme operacija neophodna.
– Deca koja u periodu rasta najviše vremena provode sedeći, stvaraju nesklad između tela koje raste i mišića koji su slabi. Školska torba koja se nosi na jednom ramenu dovodi do dodatnog, refleksnog krivljenja, jer dete „beži“ od bola u ramenu na drugu stranu – upozorava dr Ješić.
* Koji znaci ukazuju na to da dete ima problem sa kičmom i da mu je potrebna pomoć ortopeda?
– Deca dolaze kod ortopeda zbog bolova ili zbog deformiteta kičmenog stuba koji primete roditelji ili nastavnici. Bol u vratu, leđima ili krstima najčešći je usled mišićnih problema, dok se skolioza i kifoza primećuju po asimetrijama trupa. Svaki roditelj treba da posmatra dete i primeti ukoliko mu je jedno rame podignuto, ili lopatice previše izbačene unazad. Trouglovi stasa, odnosno ramena, struk i kukovi, treba da budu simetrični. Ako je telo sa jedne strane zaravnjeno, a sa druge zaobljeno, znači da se radi o spondilozi. Adamsov test se radi tako što dete stoji i nagne se prema napred. Ako se na leđima vidi izbočenje sa jedne strane, to je znak asimetrije trupa, koja ukazuje na početak deformiteta.
ZAKRIVLjE ZA 100 STEPENI*
Da li ste se u praksi susretali sa drastičnim primerima krivljenja kičme?
– Na pregled su nam dolazila deca koja imaju skoliozu od 100 stepeni, što znači potpuno iskrivljnu kičmu. To se dešava jer roditelji ne žele da se suoče sa problemom, beže od istine ili traže rešenje na pogrešnim stranama. Takođe, imali smo jednu devojčicu kojoj je dijagnostikovana skolioza, zbog čega joj je rečeno da je dobro da pliva. Krenula je da trenira i postala prvak Srbije u plivanju, ali na kraju ipak nije mogla da izbegne operaciju. Nastavila je sa trenizmima i nakon operacije je sve bilo u redu.
* Sa kojim problemima i deformitetima kičme kod dece se najčešće susrećete?
– Više od 50 odsto dece ima posturalnu disfunkciju, odnosno loše držanje i poziciju trupa. To samo po sebi nije opasno, ali vremenom može da dovede do kifoze, osnosno krivljenja kičme i takozvanih „oblih leđa“. Ovaj deformitet je češći kod muškaraca i prepoznaje se po ramenima pognutim ka napred. U početnom stadijumu se može ispraviti, ali kasnije dolazi do promena na pršljenskim telima. Tada je ispravljanje otežano, samo u pojedinim slučajevima se postiže korišćenjem midera ili operacijom. Drugi najčešći deformitet je skolioza, odnosno uvrtanje kičmenog stuba i rotiranje u stranu. Ovaj problem je mnogo ozbiljniji i ako se ne leči u prvim stadijumima, može da se reši isključivo operacijom. Uzrok nije utvrđen, čak sedam puta je češći kod devojčica i najčešće nastaje u periodu brzog rasta, odnosno od 14. do 17. godine.
* Koliko su problemi sa kičmom kod đaka učestali?
– U poslednje vreme se povećava broj dece koja dolaze na preglede zbog problema sa kičmenim stubom. To su uglavnom deca predškolskog uzrasta, koja se žale na bol između lopatica i predelu vrata. Najteži slučajevi gde je operacija neophodna nisu tako česti i rade se samo na Institutu „Banjica“. Od ukupnog broja dece koja dođu kod ortopeda na pregled, kod jedan odsto je operacija neophodna, što je oko 100 operacija godišnje.
* Zbog čega sve češće dolazi do problema sa kičmom kod dece?
– U razgovoru sa ostalim ortopedima, zaključili smo da je ovaj porast najverovatnije uzrokovan smanjem aktivnošću dece u odnosu na ranije decenije. Dugo sedenje za kompjuterom, loše držanje zbog mobilnog telefona i manjak sportskih aktivnosti uzrokuju slabost muskulature, koja se u periodu rasta najviše razvija. Tada dolazi do disproporcije između trupa, koji je porastao i musukulature koja je slaba. Takođe, deca najčešće nemaju svest o tome da treba da se isprave dok hodaju ili sede. Oni koji se bave sportom najčešće imaju mnogo bolje držanje, ali ni to više nije pravilo.
